Kategori: Makaleler

Kelimelerin Motoru: Beden, Anlatı ve Sürüşün Edebî Hafızası Dil yalnızca dünyayı tarif eden bir araç değildir; onu yeniden kuran, eğip büken, hatta yer yer tamamen dönüştüren bir güç alanıdır. Bir romanın içindeki tek bir cümle, bir karakterin yürüyüşünü değil, bütün bir hayatın yönünü değiştirebilir. Kas hastaları ehliyet alabilir mi sorusu da yalnızca tıbbi ya da hukuki bir tartışma değildir; aynı zamanda bedenin anlatıya dönüştüğü, sınırların hikâyeleştirildiği, özgürlüğün metaforla yeniden kurulduğu bir edebiyat problemidir. Bu soruya yaklaşırken, sabit bir anlatıcıya sığınmak yerine, metinler arasında dolaşan, karakterlerin sesine karışan ve kuramların gölgesinde yeniden biçimlenen bir bakış gerekir. Çünkü burada mesele yalnızca bir…

Merhaba! Halkalinakliyat sayfasının bu haftaki konusu “Banka kartı numarası nerede yazar”. Umarız faydalı bulursunuz! Banka Kartı Numarası Nerede Yazar? Günlük Hayatta Görünmeyen Bir Bilgiye Sosyal Bir Bakış İstanbul’da yaşayan, sivil toplum alanında çalışan 29 yaşında bir yetişkin olarak gün içinde çok farklı insanlarla temas ediyorum. Toplu taşımada yan yana oturduğum insanlar, bir kurumda eğitim verdiğim gençler, saha çalışmasında karşılaştığım yaşlılar… Hepsinin finansal bilgiye erişimi birbirinden oldukça farklı. Basit gibi görünen “Banka kartı numarası nerede yazar?” sorusu bile bu farkların görünür olduğu küçük ama anlamlı bir kapı açıyor. Kartın üzerindeki rakamlar sadece teknik bir detay değil; aynı zamanda finansal okuryazarlığın, dijital…

Hastalığın Görünmeyen Coğrafyası: Alveolar Sarkom Üzerine Antropolojik Bir Düşünme Denemesi Dünyanın farklı köşelerinde sağlık ve hastalık deneyimleri yalnızca biyolojik süreçler üzerinden değil, aynı zamanda anlam dünyaları, kültürel kodlar ve toplumsal ilişkiler üzerinden de şekillenir. Bir köyde ateşin “bedeni terk eden kötü ruhlar” ile açıklanması, bir şehir hastanesinde aynı semptomun “hücresel düzeyde malign dönüşüm” olarak adlandırılması… Aynı bedende, farklı dünyaların anlatıları yan yana yaşar. Alveolar sarkom nedir? kültürel görelilik sorusu yalnızca tıbbi bir açıklama arayışı değildir; aynı zamanda hastalığın farklı kültürlerde nasıl anlamlandırıldığını, hangi sembollerle çevrelendiğini ve hangi toplumsal yapılar içinde deneyimlendiğini sorgulayan bir kapıdır. Alveolar sarkom (özellikle tıpta “alveolar soft…

İnsanların enerjiyi nereden aldığı sorusu, yalnızca biyolojik bir meseleyi değil, aynı zamanda uygarlığın nasıl kurulduğunu, toplumların nasıl dönüştüğünü ve tarihin hangi kırılma noktalarından geçtiğini anlamak için güçlü bir anahtardır. Geçmişi anlamak, bugünün enerji krizlerini, tüketim alışkanlıklarını ve teknolojiye bağımlı yaşam biçimimizi yorumlamada vazgeçilmez bir çerçeve sunar. İnsan Enerjisinin Başlangıcı: Biyolojik Zorunluluk ve Avcı-Toplayıcı Dünyası İnsanlığın en erken dönemlerinde enerji kaynağı doğrudan doğaydı. İnsanlar enerjiyi, güneşten dolaylı olarak besin zinciri aracılığıyla alıyordu. Avcı-toplayıcı toplumlarda enerji; yabani bitkiler, av hayvanları ve mevsimsel döngülerle sınırlıydı. Doğrudan metabolik enerji: av ve toplayıcılık Bu dönemde enerji üretimi değil, enerji edinimi söz konusuydu. İnsan bedeni, çevrede…

Kültürlerin Altınla Konuşma Biçimleri: Simgeler, Kodlar ve Değerin Antropolojisi Bugün Halkalinakliyat sayfasında Borsada altın kodu nedir hakkında akla gelen soruları tek tek ele alıyoruz. İnsan topluluklarının altına yüklediği anlam, yalnızca ekonomik bir değer meselesi değildir; aynı zamanda ritüellerin, mitlerin, akrabalık ilişkilerinin ve kimlik inşasının kesiştiği geniş bir sembolik alanı ifade eder. Farklı coğrafyalarda yapılan saha çalışmalarında altın, kimi zaman tanrısal bir ışığın yeryüzündeki yansıması, kimi zaman da toplumsal statünün görünür bir işareti olarak karşımıza çıkar. Bu çok katmanlı anlam dünyası içinde modern finans sistemlerinin ürettiği “kodlar” ise yeni bir sembolik dil oluşturur. Bu bağlamda Borsada altın kodu nedir? kültürel görelilik…

Gökyüzünün Katmanları Nelerdir? Atmosferi Basit ve Anlaşılır Bir Dille Keşfetmek Yine bir Halkalinakliyat içeriğiyle karşınızdayız! Bu kez konumuz: “Gökyüzünün katmanları nelerdir”. Eskişehir’de üniversitede çalışan biri olarak gökyüzüne bakmak benim için biraz “araştırma molası” gibi. Bir yandan dersler, makaleler, toplantılar derken zihnim doluyor; bir yandan da camdan dışarı bakıp bulutların yavaş hareketini izleyince sanki sistem kendini yeniden başlatıyor. Ama işin ilginç yanı şu: çoğu insan gökyüzünü tek bir boşluk gibi düşünür. Oysa bilim bize çok net bir şey söylüyor: Gökyüzü aslında kat kat bir yapı. Tıpkı bir soğan gibi, her katmanın kendine özgü özellikleri var. İşte bu yüzden bugün “Gökyüzünün katmanları…

8’in Çarpanları: Bir Sayının Felsefi Yolculuğu Halkalinakliyat ailesiyle birlikte bugün 8’in kaç çarpanı var başlığını en temel noktalarından ele alıyoruz. Bir masa etrafında dört kişi oturuyor: biri matematiksel hesaplarıyla ünlü bir analist, biri varlığın doğasını sorgulayan bir filozof, diğeri bilginin sınırlarını keşfetmeye çalışan bir epistemolog ve sonuncusu ise etik ikilemleri günlük yaşamda gözlemleyen bir düşünür. Masaya bir soru düşüyor: 8’in kaç çarpanı vardır? Görünüşte basit bir soru; 1, 2, 4, 8. Dört çarpan. Ama felsefe, en basit görünen olguların içine gizlenmiş derin anlamları açığa çıkarma iddiasındadır. Bu nedenle 8’in çarpanları, yalnızca aritmetik bir gerçek değil, ontolojik, epistemolojik ve etik bir…

Halkalinakliyat okurları için hazırlanan bu yazı, Silivri Cezaevi’ne hangi otobüsler gidiyor konusunda rehber niteliği taşıyor. Geçmişi Anlamanın Bugünü Yorumlamadaki Rolü: Silivri’ye Uzanan Yollar Üzerine Bir Okuma Ulaşım hatları yalnızca insanların bir noktadan diğerine hareketini sağlamaz; aynı zamanda bir şehrin büyüme biçimini, devletin mekân örgütlenmesini ve toplumun görünmeyen sınırlarını da anlatır. Silivri’ye giden yolları anlamak, aslında İstanbul’un batıya doğru genişleyen tarihini, adalet mekânlarının dönüşümünü ve gündelik hayatın idari yapılarla kesişimini okumak anlamına gelir. Silivri’nin Tarihsel Arka Planı: Bir Yerleşimden Periferik Merkeze Silivri, antik dönemlerden itibaren Trakya geçiş hattında yer alan stratejik bir yerleşimdir. Bizans döneminde Selymbria adıyla bilinen bölge, İstanbul’un savunma…